Skąd wzięła się potrzeba szczególnego nadzoru nad dużymi graczami

Wiele rozwiązań ostrożnościowych, w tym w ramach pakietu reform Bazylea 3, zostało wprowadzonych lub znacząco zmienionych po globalnym kryzysie finansowym z lat 2007-2008: od gruntownej reformy mechanizmu uporządkowanej likwidacji, poprzez rozwój sprawozdawczości finansowej, po reformę infrastruktury rynkowej. Szczególne miejsce wśród nich – zwłaszcza po upadku tak dużych graczy jak Lehmann Brothers – miały wówczas dyskusje co zrobić z instytucjami finansowymi zbyt dużymi, żeby upaść (TBTF – too big to fail). Głównym problemem, jaki TBTF generują, jest zagrożenie dla stabilności rynków finansowych w razie ich upadku. Podejście państw, pochodzące jeszcze z lat 80. XX wieku, a polegające na ratowaniu (zbyt) dużych banków, prowadziło do tzw. pokusy nadużycia, czyli większej skłonności banków do ryzykownych działań (bo w końcu rządy państw sfinansują pomoc dla banków w razie potrzeby). Okazało się też być bardzo kosztowne dla budżetów państw, a także wysoce kontrowersyjne w kontekście obciążania ogółu podatników (i jednocześnie – wyborców) kosztami błędnego zarządzania bankiem przez wąską grupę wysoko opłacanych menadżerów.

Kapitał jest w bankowości kluczowym zagadnieniem. Jego wysoki poziom jest utożsamiany z bezpieczeństwem banku. W przypadku poniesienia straty jest on poduszką bezpieczeństwa przed ogłoszeniem niewypłacalności – chroni bank przed sytuacją, w której wartość zobowiązań banku przewyższy wartość jego aktywów. Dla właścicieli kapitału istotny jest jednak osiągany zwrot, czyli wysokość zysku wypracowanego w ciągu roku z każdej jednostki zainwestowanego kapitału, przy akceptacji danego poziomu ryzyka. Problem jednak tkwi w tym, że zysk jest namacalny i obiektywny, a ryzyko nie.