Brak uprzedniego zawiadomienia Komisji Nadzoru Finansowego (KNF)¹ o zamiarze nabycia lub objęcia – zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio – znacznych pakietów akcji domów maklerskich i towarzystw funduszy inwestycyjnych (TFI)², powoduje negatywne skutki, zarówno dla podmiotów nabywających lub obejmujących takie akcje, jak również dla domów maklerskich i TFI, których akcje są przedmiotem takich transakcji.

Istotność zawiadomień

Nadrzędnym celem obowiązku zawiadomienia KNF o zamiarze nabycia lub objęcia znacznych pakietów akcji jest zapewnienie stabilności i przejrzystości struktury właścicielskiej domów maklerskich i towarzystw funduszy inwestycyjnych, a także przeciwdziałanie przejęciom, które mogą być zagrożeniem dla bezpieczeństwa obrotu i interesów ich klientów. 

Oceniając zawiadomienie, KNF przeprowadza dokładną analizę, w szczególności dotyczącą: reputacji potencjalnego nabywcy (a w przypadku gdy zawiadamiający należy do grupy kapitałowej – również podmiotów, które będą znajdować się w łańcuchu kontroli domu maklerskiego czy TFI), źródeł pochodzenia jego środków finansowych (w tym w kontekście ryzyk związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i zwalczaniem finansowania terroryzmu), powiązań kapitałowych oraz osobowych potencjalnego nabywcy, a także wpływu planowanego nabycia na sytuację finansową i organizacyjną domu maklerskiego lub TFI. 

Obowiązek złożenia zawiadomienia dotyczy także zmian związanych z reorganizacją grupy lub struktury właścicielskiej, które skutkują pojawieniem się nowych podmiotów w łańcuchu kontroli domu maklerskiego i TFI. W takich przypadkach nie dojdzie do zmiany bezpośredniego akcjonariusza domu maklerskiego czy TFI oraz pierwotnego podmiotu dominującego tego akcjonariusza. Natomiast w strukturze właścicielskiej pomiędzy tymi podmiotami pojawi się nowy podmiot (lub kilka podmiotów), który tym samym pośrednio nabędzie lub obejmie akcje domu maklerskiego czy TFI. Tego rodzaju operacje również wymagają złożenia zawiadomienia i analizy KNF, z uwagi na to, że wpływają na przejrzystość struktury właścicielskiej, możliwość sprawowania efektywnego nadzoru i wymiany informacji z innymi organizacjami, alokację ryzyka, a także na profil finansowy domu maklerskiego i TFI.

Skutki nieskładania zawiadomień

Nabycie lub objęcie – zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio – akcji domów maklerskich i towarzystw funduszy inwestycyjnych z naruszeniem wymogów prawa w zakresie składania zawiadomień o zamiarze nabycia lub objęcia akcji powoduje, że z tych akcji nie może być skutecznie wykonywane prawo głosu. W przypadku jego wykonywania, uchwały walnego zgromadzenia będą nieważne, chyba że zostaną spełnione wymogi kworum oraz większości głosów bez uwzględnienia głosów nieważnych. 

Natomiast w przypadku wykonywania uprawnień podmiotu dominującego domu maklerskiego czy TFI z naruszeniem obowiązku zawiadomienia KNF, członkowie zarządu wskazanych podmiotów nadzorowanych powołani przez ten podmiot dominujący nie mogą uczestniczyć w czynnościach z zakresu reprezentacji .

W konsekwencji niedopełnienie obowiązku zawiadomienia może skutkować brakiem zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa domu maklerskiego i TFI oraz rękojmi ich prawidłowego funkcjonowania.

______________________
¹Art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, art. 54 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
²Osiągnięcie lub przekroczenie odpowiednio 10%, 20%, jednej trzeciej, 50% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu lub udziału w kapitale zakładowym. W przypadku gdy nie można ustalić, którzy członkowie zarządu zostali powołani przez podmiot dominujący, powołanie zarządu jest bezskuteczne od dnia uzyskania przez ten podmiot uprawnień podmiotu dominującego domu maklerskiego i odpowiednio towarzystwa funduszy inwestycyjnych.