1 grudnia 2025 roku Komisja Nadzoru Finansowego złożyła do organów ścigania zawiadomienie o podejrzeniu dopuszczenia się przestępstwa manipulacji¹ w obrocie instrumentami finansowymi (kontraktami terminowymi i opcjami), których wartość zależna jest od wartości indeksu giełdowego WIG20, popełnionego w zbiegu z przestępstwem oszustwa².

Manipulacji dopuściła się osoba fizyczna – w okresie od 2 września 2022 roku do 8 lutego 2024 roku – która otrzymała uprawniony dostęp (pełnomocnictwo) do rachunków papierów wartościowych mocodawcy oraz należących do niego spółek prawa handlowego. Celem tej osoby było wytransferowanie środków finansowych z rachunków należących do jej mocodawcy.

Manipulacja polegała na zawieraniu transakcji i składaniu zleceń, które dawały lub mogły dawać fałszywe lub wprowadzające w błąd sygnały co do podaży lub popytu na instrument finansowy, lub co do ich ceny³. Manipulacja opierała się na wykonywaniu dopasowanych transakcji w wyniku złożenia, w zbliżonym czasie, przeciwstawnych zleceń kupna i sprzedaży o bardzo podobnym wolumenie i podobnej cenie (improper matched orders). Istotą manipulacji było nabywanie przez osobę fizyczną na własny rachunek instrumentów finansowych po niskiej cenie, a potem sprzedawanie ich po wyższej cenie na rachunki mocodawcy – bądź odwrotnie, najpierw sprzedawanie po wyższej cenie, a później odkupowanie po niższej.  Osoba ta dysponowała rachunkami własnymi oraz, na podstawie pełnomocnictwa, rachunkami mocodawcy i realizowała zysk na swoich rachunkach, generując stratę na rachunkach mocodawcy. Działania te skoncentrowane były na niepłynnych seriach kontraktów terminowych i opcji, których wartość zależy od wartości indeksu WIG20. Transakcje  niejednokrotnie stanowiły 100% lub prawie 100% wolumenu obrotu danego dnia na danym instrumencie finansowym.

Opisane działanie mogło wprowadzać uczestników rynku kapitałowego w błąd co do rzeczywistego poziomu cen oraz co do wolumenu obrotu instrumentami finansowymi, a także dawać błędne sygnały co do podaży i popytu na instrument finansowy. Składanie zleceń po obu stronach rynku o parametrach pozwalających na ich wzajemną realizację miało znaczący wpływ na cenę niepłynnych kontraktów terminowych i opcji. Skutkowało to kształtowaniem się ich cen w oderwaniu od ich rzeczywistej wartości i umożliwiło wyprowadzenie środków finansowych przez pełnomocnika z rachunków papierów wartościowych mocodawcy.

W związku z potencjalnym zamiarem pełnomocnika przejęcia środków finansowych mocodawcy – od początku jego współpracy z mocodawcą – oprócz przestępstwa manipulacji, mogło też dojść do popełnienia przestępstwa oszustwa.

______________________
¹z art. 183 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
²z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
³o czym mowa w art. 12 ust. 1 lit. a pkt (i) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE