12 marca 2025 roku Komisja Nadzoru Finansowego („Komisja”) złożyła do organów ścigania zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa manipulacji w obrocie akcjami Elkop Estonia SE (dawniej: Elkop SE; „Spółka”).
Podejrzenie dotyczy działań z 24 i 28 sierpnia 2023 roku polegających na:
1) zawieraniu transakcji i składaniu zleceń, które wprowadzają lub mogą wprowadzić w błąd co do podaży lub popytu na instrument finansowy lub co do ich ceny1,
2) zawieraniu transakcji i składaniu zleceń, które utrzymują albo mogą utrzymywać cenę jednego lub kilku instrumentów finansowych na nienaturalnym lub sztucznym poziomie2
– zidentyfikowanych w działalności inwestycyjnej dwóch współdziałających, zagranicznych podmiotów prawnych (nieprofesjonalnych). Składający zlecenia w imieniu tych podmiotów został objęty odrębnym zawiadomieniem Urzędu KNF o podejrzeniu popełnienia – wspólnie i w porozumieniu – manipulacji akcjami innych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w latach 2020-2022, tj.:
a) ManyDev Studio SE z siedzibą w Warszawie
b) Atlantis SE z siedzibą w Tallinie
c) Investment Friends Capital SE z siedzibą w Tallinie
d) Investment Friends SE z siedzibą w Tallinie.
Okoliczności, w jakich doszło do manipulacji
1. Stworzenie sztucznego zainteresowania akcjami Spółki poprzez składanie, w wybranych dniach sesyjnych, licznych zleceń kupna z różnym limitem ceny, które dominowały w arkuszu na pięciu najlepszych poziomach cenowych.
2. Wystawienie dużych zleceń sprzedaży, których wolumen pozostawał znaczny, lecz kilkukrotnie mniejszy niż łączna wartość wcześniejszych zleceń kupna. Zlecenia były dominującą pozycją po stronie podaży.
3. Dokonywanie transakcji kupna o małych wolumenach, jako tzw. taker – czyli poprzez aktywne zlecenia, które są realizowane w oparciu o istniejące oferty w arkuszu zleceń.
4. Modyfikowanie wielokrotnie zleceń sprzedaży poprzez stopniowe zmniejszanie ich wolumenu, co miało stworzyć wrażenie malejącej podaży w obliczu rosnącego popytu.
5. Nagłe anulowanie zleceń kupna tuż przed realizacją sprzedaży.
Istotą manipulacji było składanie dużej liczby zleceń lub dużych zleceń, często w odosobnieniu po jednej stronie arkusza zleceń, aby wykonać transakcje po drugiej stronie arkusza zleceń. W momencie dokonania transakcji zlecenia, bez zamiaru ich wykonania, były usuwane. Działanie to znane jest jako składanie fałszywych zleceń (layering and spoofing3).
Celem działania manipulacyjnego była sprzedaż akcji przez określone podmioty prawne na rzecz inwestorów, wprowadzonych w błąd co do rzeczywistego zainteresowania walorami Spółki.
Środki prawne podjęte, aby przeciwdziałać manipulacji
1. Wystąpienie przez Komisję – 29 sierpnia 2023 roku – do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie SA z żądaniem zawieszenia obrotu akcjami wyemitowanymi przez Spółkę4.
2. Złożenie przez Urząd Komisji do organów ścigania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa5.
______________________
1Artykuł 12 ust 1 pkt a (i) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE („rozporządzenie MAR”)2Artykuł 12 ust 1 pkt a (ii) rozporządzenia MAR3Praktyka manipulacyjna, o której mowa w ust. 5 lit. e w Sekcji I Załącznika II do Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/522 z dnia 17 grudnia 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 w kwestiach dotyczących wyłączenia niektórych organów publicznych i banków centralnych państw trzecich, okoliczności wskazujących na manipulację na rynku, progów powodujących powstanie obowiązku podania informacji do wiadomości publicznej, właściwych organów do celów powiadomień o opóźnieniach, zgody na obrót w okresach zamkniętych oraz rodzajów transakcji wykonywanych przez osoby pełniące obowiązki zarządcze podlegających obowiązkowi powiadomienia4Komunikat dotyczący przyczyn zawieszenia obrotu akcjami Elkop SE: https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Komunikat_w_sprawie_spolki_Elkop_SE_84092.pdf5Określonego w art. 183 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi