Komunikaty - Komisja Nadzoru Finansowego

KOMUNIKACJA

NSA nie zakwestionował ustaleń KNF, że doszło do niedochowania zobowiązania inwestorskiego przez Leszka Czarneckiego

Obrazek tytułowy
Data aktualizacji:

13 czerwca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną Komisji Nadzoru Finansowego (KNF, Komisja) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 sierpnia 2023 roku uchylającego decyzję KNF o nałożeniu kary pieniężnej na Leszka Czarneckiego za niedochowanie zobowiązań inwestorskich. 

W ocenie Urzędu KNF (UKNF), decyzja Komisji z 28 września 2022 roku, nakładająca na Leszka Czarneckiego karę w wysokości 20 mln zł, została wydana na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, zebranych dowodów w sprawie oraz właściwie powołanych przepisów prawa. Prawo bankowe jednoznacznie reguluje kwestię zobowiązań, jakie złożył Leszek Czarnecki i równie jednoznacznie przewiduje sankcje za ich niewykonanie. Nakładając karę finansową na Leszka Czarneckiego, KNF zastosowała obowiązujące przepisy prawa zgodnie z ich brzmieniem oraz celem ich wprowadzenia. 

NSA nie zakwestionował ustaleń faktycznych dokonanych przez KNF oraz dowodów zebranych w sprawie. W szczególności NSA nie zakwestionował dokonanych przez KNF ustaleń, że doszło do niedochowania zobowiązania inwestorskiego przez Leszka Czarneckiego.

UKNF przypomina, że kara pieniężna na Leszka Czarneckiego została nałożona w związku z brakiem dokapitalizowania przez niego Getin Noble Banku SA (GNB), w warunkach dramatycznie pogarszającej się sytuacji tego banku. W wyniku zaniechań Leszka Czarneckiego GNB musiał zostać poddany przymusowej restrukturyzacji przeprowadzonej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG). Przymusowa restrukturyzacja GNB kosztowała 10,34 mld zł, z czego 6,87 mld zł pochodziło ze środków publicznych zgromadzonych na tego typu cel przez BFG, a 3,47 mld zł zaangażowały największe w Polsce banki komercyjne poprzez System Ochrony Banków Komercyjnych. Jedyną alternatywą dla przymusowej restrukturyzacji GNB była jego upadłość, której koszty wyniosłyby 38,1 mld zł, łącznie z 3,3 mld zł depozytów, które w razie upadłości nie mogłyby zostać wypłacone w ramach gwarancji BFG. 

Tak więc bierna postawa Leszka Czarneckiego jako podmiotu kontrolującego GNB, który złożył zobowiązania inwestorskie dotyczące tego banku:

(1) realnie zagroziła utratą 3,3 mld zł środków należących do między innymi szkół, szpitali i jednostek samorządu terytorialnego oraz kosztami na kwotę prawie 35 mld zł z funduszu gwarantowania depozytów, na który składają się i musiałyby złożyć się wszystkie działające w Polsce banki; 

(2) spowodowała poniesienie przez system bankowy bezpośrednio i pośrednio (z funduszy BFG) kosztów przymusowej restrukturyzacji GNB na kwotę 10,34 mld zł; 

(3) doprowadziła do strat poniesionych przez indywidualnych akcjonariuszy i GNB oraz obligatariuszy posiadających obligacje podporządkowane GNB. 

Wobec tych ryzyk, kosztów i strat wygenerowanych naganną postawą i zaniechaniami Leszka Czarneckiego, nałożona na niego przez KNF kara pieniężna w wysokości 20 mln zł była adekwatna, sprawiedliwa i w pełni uzasadniona. 

Należy przypomnieć, że 11 sierpnia 2011 roku Leszek Czarnecki złożył KNF pisemne oświadczenie, w którym zobowiązał się, że jako podmiot pośrednio dominujący wobec Get Bank SA (później Getin Noble Bank SA), zapewni, że płynność tego banku, jego pozycja kapitałowa oraz wskaźnik wypłacalności będą utrzymywać się na satysfakcjonującym i stabilnym poziomie tak, aby bank ten był zdolny wykonywać zobowiązania finansowe. Zobowiązał się w szczególności, że podejmie działania w sytuacji zagrożenia płynności lub konieczności wzmocnienia pozycji kapitałowej banku lub wyposażenia go w odpowiednie fundusze własne. Tymczasem, mimo pogarszającej się sytuacji kapitałowej banku oraz wielomiesięcznego utrzymywania się współczynników kapitałowych poniżej minimalnych poziomów regulacyjnych, Leszek Czarnecki nie podjął skutecznych działań zapewniających poprawę sytuacji finansowej i kapitałowej GNB, co ostatecznie doprowadziło do bezpośredniego zagrożenia GNB upadłością i konieczności jego przymusowej restrukturyzacji. Stan zagrożenia upadłością GNB trwał praktycznie przez cały okres prowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego nałożeniem na Leszka Czarneckiego kary pieniężnej. Stan zagrożenia GNB upadłością był też potwierdzony działaniami samego GNB, którego zarząd – jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego dotyczącego niedochowania zobowiązań inwestorskich – formalnie zawiadamiał KNF o zagrożeniu GNB upadłością. Informację o wystąpieniu przesłanki zagrożenia upadłością GNB przekazał także do publicznej wiadomości (raport bieżący GNB nr 8/2022 z dnia 29 kwietnia 2022 r. - Ujawnienie opóźnionych informacji poufnych dotyczących sytuacji kapitałowej Banku).

Niezależnie od powyższego, w związku z wyrokiem NSA kara pieniężna nałożona przez KNF na Leszka Czarneckiego, została przez Urząd KNF zwrócona. Wyrok NSA nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji w postaci konieczności poniesienia jakichkolwiek kosztów przez podatników. Urząd KNF prowadzi samodzielną gospodarkę finansową w ramach posiadanych środków. Przychody UKNF stanowią przede wszystkim wpłaty i opłaty na pokrycie kosztów nadzoru wnoszone przez podmioty nadzorowane, opłaty za egzaminy, opłaty za wydanie interpretacji Komisji itp. 

Nie są także prawdziwe wypowiedzi, jakoby kara pieniężna nałożona na Leszka Czarneckiego była rekordowo wysoką karą nałożoną przez KNF. Kilka lat temu KNF nałożyła karę w wysokości 50 milionów zł na jeden z banków za naruszenie obowiązków związanych z likwidacją funduszy inwestycyjnych zamkniętych.