Emil Radziszewski, Dyrektor Zarządzający Pionem Nadzoru Bankowego w UKNF, wystąpił podczas oficjalnego otwarcia działalności naukowej Koła Naukowego Prawa Bankowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego w roku akademickim 2025/2026. Inauguracja została zorganizowana przy wsparciu Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, a Emil Radziszewski wygłosił wykład pt.: „Czy polskie banki są bezpieczne? – rola KNF w zapewnieniu bezpieczeństwa, stabilności i prawidłowego funkcjonowania systemu bankowego”.

Przedstawiciel UKNF rozpoczął od pokazania czym jest i jak jest postrzegany bank z perspektywy prawnej, społecznej i ekonomicznej. Skupił się na opisaniu podstawowych funkcji banku (transfer płynności, rozliczenia pieniężne, ochrona pieniędzy, alokacja kapitału, doradztwo) i pokazaniu jak są one istotne dla prawidłowego działania całego – zarówno lokalnego jak i globalnego obrotu gospodarczego.

Emil Radziszewski zwrócił uwagę, że aby banki mogły prawidłowo realizować swoje funkcje, muszą być bezpieczne i wzbudzać zaufanie. Uczestnicy obrotu gospodarczego dysponujący nadwyżkami pieniędzy muszą mieć pewność, że środki powierzane bankom są chronione i w każdej chwili – na każde żądanie mogą zostać zwrócone. Ponieważ niezmiernie trudno jest samodzielnie ocenić bezpieczeństwo banku – wymaga to specjalistycznej wiedzy, dostępu do danych finansowych i umiejętności ich analizy – współczesne państwa wprowadzają rozbudowany system prawnych instytucjonalnych zabezpieczeń i gwarancji bezpieczeństwa banków. Najważniejszym rozwiązaniem jest rozbudowany system regulacji w szczegółowy sposób odnoszących się do niemal każdego aspektu działalności banków. Drugim niezbędnym filarem tego systemu jest publiczny nadzór mikroostrożnościowy, mający na celu przede wszystkim zapewnienie przestrzegania przez banki obowiązujących je regulacji. System bezpieczeństwa banków uzupełniają funkcje banku centralnego, gwarantowanie depozytów, przymusowa restrukturyzacja oraz nadzór makroostrożnościowy skupiony na identyfikacji zagrożeń systemowych.

Wykład Emila Radziszewskiego wyjaśniał, czym publicznoprawny nadzór nad działalnością banków jest, a czym nie jest. W sensie ogólnym, z punktu widzenia prawa administracyjnego, nadzór to umocowana prawnie funkcja polegająca na kontroli określonego stanu i władczej ingerencji w ten stan, w celu jego korekty w pożądanym kierunku. Aby nadzór był skuteczny, musi się wiązać z pewnym władztwem organu nadzorującego nad podmiotem nadzorowanym. Nadzór publiczny KNF pełniony jest w interesie publicznym – ogólnym, społecznym, a nie w interesie np. akcjonariuszy czy określonych grup klientów banków, który to interes niekiedy może być nawet sprzeczny z interesem publicznym. Może się więc zdarzyć, że decyzje organu nadzorczego, podjęte w interesie ogólnym, będą niekorzystne dla niektórych grup uczestników rynku finansowego. Nadzór jest relacją bilateralną – pomiędzy organem nadzoru a podmiotem nadzorowanym. Nikt nie może KNF w tej roli zastąpić, a KNF nie może swojej roli delegować na inne podmioty. Z bilateralnego charakteru nadzoru wynika też to, że Komisja Nadzoru Finansowego nie jest wymiarem sprawiedliwości – nie rozstrzyga sporów pomiędzy bankami a ich klientami co do prawidłowości i jakości świadczonych usług. Jej zadaniem jest dążenie do zapewnienia stabilności rynku finansowego, bezpieczeństwa środków powierzonych bankom oraz utrzymania zaufania publicznego. Nadzór finansowy musi przy tym zachować równowagę pomiędzy skutecznością a autonomią podmiotów nadzorowanych. Zbyt daleko idąca ingerencja w bieżące decyzje banków mogłaby prowadzić do zatarcia granicy między nadzorem a zarządzaniem. Zadaniem nadzoru jest niezależna ocena i kontrola w interesie ogólnym, a nie zastępowanie kierownictwa instytucji w podejmowaniu decyzji gospodarczych. Cele działalności KNF wyznaczają kierunek jej działań, lecz nie oznaczają, że rolą  KNF jest eliminacja ryzyka w sektorze. Ryzyko jest immanentną cechą działalności finansowej i nie może zostać całkowicie wyeliminowane. Nadzór nie ma charakteru gwarancyjnego. Istotą nadzoru jest profilaktyka zagrożeń, tj. identyfikowanie i analiza ryzyka związanego z działalnością banków i funkcjonowaniem sektora bankowego oraz dobieranie środków i podejmowanie działań w celu kontrolowania i ograniczania tego ryzyka oraz zapobiegania powstawaniu związanych z nim zagrożeń. 

Podsumowując Emil Radziszewski stwierdził, że ze względu na swoje cele i szeroki zakres uprawnień nadzór bankowy jest kluczowym rozwiązaniem zabezpieczającym stabilność banków i sektora bankowego. Zapewnia konserwatywną, roztropną, ostrożną ocenę działań banków, stanowiąc swego rodzaju przeciwwagę dla pokusy zwiększania ryzyka związanego z prowadzoną przez banki działalnością. Stabilny, dobrze skapitalizowany, rentowny, nieobciążony nadmiernym ryzykiem, a jednocześnie sprawny i bezpieczny technologicznie sektor bankowy w Polsce jest zasługą i sukcesem m.in. konsekwentnego od wielu lat, prospektywnego nadzoru nad bankami.