Multimedia - Komisja Nadzoru Finansowego

O KNF

Jacek Jastrzębski w debacie CEOs oraz w panelach m.in. nt. innowacji w finansach i umów modelowych

Jacek Jastrzębski, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, podczas trzeciego dnia Europejskiego Kongresu Finansowego wystąpił w trakcie dyskusji wieńczącej EKF: „Mapa wyzwań przed sektorem bankowym. Debata CEOs”. Przedstawił trzy punkty istotne w jego ocenie, jeśli chodzi o wyzwania stojące przed polskim sektorem bankowym:

  1. W obecnym otoczeniu makroekonomicznym postrzegamy sektor bankowy jako kotwicę bezpieczeństwa i tę rolę sektor bankowy pełni dobrze. Potrzebujemy jednak głębokiej refleksji nad mixem finansowania polskiej gospodarki. Mamy w tym zakresie pewien niedostatek. Nie możemy jednak wpaść w pokusę zasypania tego niedostatku nadmiernym otwarciem rynku bankowego na ryzyko. Bankom zostawmy rolę banków. Niech ta rola w gospodarce rośnie, ale niech nie zastępuje innych kanałów finansowania, przede wszystkim tych zarezerwowanych dla rynku kapitałowego. Powinniśmy rozmawiać, jak ten mix optymalizować. Deregulacja nie powinna prowadzić do zatarcia się odrębności rynku bankowego, dla którego najważniejsza jest kwestia stabilności i bezpieczeństwa. Rozmontowywanie tego reżimu niekoniecznie byłoby właściwe. Wpuszczajmy ryzyko na rynek, ale przede wszystkim poprzez rynek kapitałowy.
  2. Istnieje konieczność modernizacji systemów bankowych. Wątek rozwoju sztucznej inteligencji pokazuje, że jest miejsce dla graczy pozabankowych, startupów, które są bankom potrzebne. Trzeba na nowo zastanowić się nad współpracą z podmiotami niebankowymi, technologicznymi. Bez tego trudno będzie doprowadzić do adaptacji sztucznej inteligencji na miarę naszych oczekiwań. Dialog pomiędzy bankami a firmami technologicznymi jest bardzo potrzebny. 
  3. Deregulacja w sektorze bankowym powinna koncentrować się nie na reżimie ostrożnościowym, lecz na kwestii wykorzystania danych. Jeżeli tego nie zrobimy, nie osiągniemy punktu nr 2, czyli wykorzystania potencjału drzemiącego w AI. Nie będzie też punktu nr 1. Potrzebna jest zatem deregulacja w zakresie dostępu do danych. Trzeba zidentyfikować realne bariery. To pozwoli nam także lepiej odpowiedzieć na ryzyka związane z transakcjami oszukańczymi oraz dotyczącymi cyberbezpieczeństwa. Gorset regulacyjny może utrudniać "good guys" zaprzęgnięcie technologii do obrony przed "bad guys", którzy się tym gorsetem nie przejmują.

Jacek Jastrzębski, podczas trzeciego dnia EKF, wziął także udział w panelu dyskusyjnym: „Jak polska nauka w obszarze AI może dostarczyć innowacji dla sektora finansowego?”. Opiekunem merytorycznym panelu był Uniwersytet Warszawski. Przewodniczący KNF uczestniczył także w debacie panelowej „Umowy modelowe a ochrona praw konsumentów i redukcja ryzyka prawnego”, której współgospodarzem był Urząd Komisji Nadzoru Finansowego. Trzecim panelem, w którym wziął udział był panel pt. „Finanse pod presją: jak równoważyć ochronę konsumenta, rozwój rynku i stabilność prawa?”.

AI w sektorze finansowym

Jacek Jastrzębski podczas panelu nt. innowacji w sektorze finansowym ocenił, że obszary, w których sztuczna inteligencja w sektorze bankowym może mieć swoje istotne zastosowanie to przede wszystkim ocena ryzyka, ochrona klienta w zakresie przeciwdziałania transakcjom oszukańczym oraz oszustwom, a także w obszarze dostosowania oferty bankowej do potrzeb klientów oraz antycypowanie tych potrzeb. „Sercem działalności bankowej jest ocena ryzyka, a naturalnym obszarem zastosowania AI jest właśnie analiza ryzyka. Na drugim miejscu wskazałbym detekcję i przeciwdziałanie transakcjom oszukańczym i oszustwom oraz przeciwdziałanie dezinformacji, zaś na trzecim - personalizację oferty, czyli lepsze dopasowanie tej oferty do potrzeb klienta. Ten ostatni element zapewne zmaterializuje się automatycznie. Natomiast uważam, że zaawansowane technologie powinny służyć nie tylko celom biznesowym, ale także bezpieczeństwu” – powiedział.

Dodał, że potencjał w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji w polskim przemyśle, w tym w sektorze finansowym, pozostaje jeszcze niewykorzystany. „Polska posiada niesamowity potencjał intelektualny. Mamy pomysły, mamy technologie. Być może warto wrócić do pomysłu piaskownic regulacyjnych, np. w zakresie AI” - powiedział. Ocenił, że pewną barierą rozwoju w Polsce są regulacje dotyczące danych osobowych. „Być może poszliśmy w tym zakresie za daleko. Regulacje te tworzą gorset, który mocno ogranicza rozwój, natomiast efektywność tych regulacji, czyli zapewnienie ochrony obywateli, jest według mnie dyskusyjne”.

Umowy modelowe

„Bezwzględnie uważam, że w modelowej umowie jest duża wartość. Jest to inicjatywa o dużym walorze cywilizacyjnym” – powiedział Jacek Jastrzębski w panelu „Umowy modelowe a ochrona praw konsumentów i redukcja ryzyka prawnego”. Dodał, że dyskusja na ten temat zaczęła się na EKF dwa lata temu. „Punktem wyjścia była wówczas redukcja ryzyka prawnego. Wskazywałem wtedy, że tą drogą nie dojdziemy do rezultatu satysfakcjonującego. Cieszę się, że dzisiaj jesteśmy już w innym miejscu” - powiedział. „To nad czym trzeba się zastanowić to mix różnych działań, które spowodują - pomimo tego, że modelowa umowa będzie podlegała kontroli w ramach kodeksu cywilnego w zakresie klauzul abuzywnych – że będzie ona dawała poczucie bezpieczeństwa i zmniejszy ryzyko jej kwestionowania” - dodał. W ocenie Jacka Jastrzębskiego wartością cywilizacyjną tego projektu będzie danie klientom poczucia bezpieczeństwa. „Klient będzie mógł się skupić na rzeczach istotnych, jak np. wybór profilu stopy procentowej, a nie przekopywać się przez zestawy dokumentów z różnych banków, w różnej strukturze” - powiedział. „Jestem daleki od paternalizmu i mówienia, co jest z góry dla klienta dobre. Pytanie jednak, czy model ochrony konsumenta dotyczący obowiązków informacyjnych nie doszedł do swoich granic? Model, w którym decyzja musi być podjęta przez konsumenta, natomiast musi być on doskonale poinformowany. Doszliśmy w tym do pewnego absurdu. Czy konsument ma szansę zrozumieć, jak jest ustalany wskaźnik WIBOR? Konsument musi rozumieć, jakie są tego konsekwencje, jakie jest ryzyko. Modelowa umowa może być takim narzędziem” – dodał Jacek Jastrzębski.

„Po drugiej stronie mamy rzeczywistość, która będzie sobie szukała swoich ścieżek” - powiedział. „Róbmy modelową umowę, ale zaopiekujmy się klientem całościowo, żeby nie powstała alternatywna ścieżka” – podsumował debatę Jacek Jastrzębski.

Finanse pod presją

Zagadnienia związane z ochroną konsumenta były podnoszone w panelu „Finanse pod presją: jak równoważyć ochronę konsumenta, rozwój rynku i stabilność prawa?”. Przewodniczący KNF postawił podczas swojej wypowiedzi pytania: „Czy czytamy wszystko, co podpisujemy? Być może konsumenci padli ofiarą systemu, który stworzyliśmy, by ich chronić?". Wskazał, że model ochrony konsumenta musi przewaluować od modelu czysto informacyjnego, w którym konsument jest „zalewany” ogromem szczegółowych, często technicznych informacji, do modelu, w którym konsument ma prawo zakładać, że w podpisywanej przez niego umowie nie ma dla niego nic groźnego.

Przewodniczący KNF dodał, że do tego potrzebne byłoby zbudowanie silnej organizacji reprezentującej interesy konsumentów, która byłaby przeciwwagą np. dla głosu banków, a jednocześnie nie byłoby głosem kancelarii prawnych.