Podczas Europejskiego Kongresu Finansowego, Jacek Jastrzębski – Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego wziął udział w panelu pt. „Mastering Risk Dynamics in a Complex Banking World” – rozmowie na temat konkurencyjności europejskich banków wobec globalnych trendów deregulacyjnych oraz wyzwań związanych z paneuropejską integracją sektora. 

Przewodniczący KNF stwierdził, że polski sektor bankowy jest stabilny, rentowny i dobrze skapitalizowany, ale jednocześnie pozostaje zbyt mały w relacji do wielkości gospodarki, dlatego powinien rosnąć i zwiększać akcję kredytową. Obecna wysoka rentowność banków wynika przede wszystkim z warunków makroekonomicznych i poziomu stóp procentowych. Banki powinny wykorzystywać ten okres do budowania buforów bezpieczeństwa i do zwiększania skali finansowania gospodarki, które powinno być głównym źródłem rentowności sektora. Polska, mimo że należy do największych gospodarek Unii Europejskiej, wciąż ma relatywnie niewielki sektor finansowy, co oznacza znaczący potencjał dalszego rozwoju. Jednocześnie wskaźniki i perspektywy dla polskiej gospodarki są bardzo dobre, co potwierdza tezę, że przestrzeń do bezpiecznego wzrostu sektora bankowe jest duża.

Jacek Jastrzębski zwrócił uwagę, że duża część aktywów banków ulokowana jest w obligacjach skarbowych. Choć nie stanowi to obecnie zagrożenia dla stabilności systemu, to jednocześnie ogranicza finansowanie przedsiębiorstw i inwestycji. Nadzór oczekuje od banków aktywniejszego podejmowania ryzyka kredytowego. Zarządzanie ryzykiem nie powinno oznaczać jego unikania, ponieważ bez większej skłonności do finansowania gospodarki nie będzie możliwe dalsze zwiększanie skali sektora finansowego. 

Przewodniczący KNF ocenił, że polski sektor bankowy należy do najbardziej innowacyjnych w Europie. Konkurencja ze strony fintechów, neobanków i dużych firm technologicznych nie jest egzystencjalnym zagrożeniem dla tradycyjnych banków – przykładem jest rozwój nowoczesnych systemów płatniczych, które powstały dzięki współpracy banków. Jednocześnie Jacek Jastrzębski wskazał, że przewaga technologiczna wymaga ciągłego utrzymywania i rozwijania.

Jacek Jastrzębski podkreślił, że cyberbezpieczeństwo sektora finansowego jest dobrem wspólnym, a nie obszarem konkurencji – powinno być obszarem ścisłej współpracy między bankami, instytucjami infrastrukturalnymi oraz państwem. Szczególne znaczenie ma wspieranie mniejszych podmiotów, które samodzielnie nie są w stanie ponosić wysokich kosztów ochrony przed cyberatakami. Podkreślił, że bezpieczeństwo nie jest dyscypliną indywidualną, lecz zespołową.

W kontekście sztucznej inteligencji i nowych technologii wyraził obawę, że mogą one radykalnie obniżyć koszty prowadzenia cyberataków. Dotychczas przestępcy koncentrowali się na manipulowaniu ludźmi, ponieważ było to tańsze niż atakowanie systemów informatycznych. Rozwój AI i innych zaawansowanych narzędzi może jednak zmienić tę równowagę, obniżyć koszty ataków na systemy, a przez to zwiększyć skalę zagrożeń systemowych.

AI może jednocześnie wzmacniać również zdolności obronne sektora finansowego, dlatego kluczowe staje się takie tworzenie i stosowanie regulacji, które umożliwią ich skuteczne wykorzystanie do obrony systemu, nie ograniczając nadmiernie legalnych zastosowań technologii. Nadmiarowe regulacje w tym zakresie pogłębiają asymetrię między tymi, którzy z narzędzi tych korzystają w słusznych celach, a adwersarzami – którzy działając poza prawem nie są efektywnie ograniczani regulacjami.

Odnosząc się do problemu odpowiedzialności za oszustwa finansowe, zdaniem Przewodniczącego KNF zachodzi tu potrzeba przemyślanego podziału ryzyka między instytucje finansowe a ich klientów i znalezienia odpowiedniej równowagi. Próby przerzucania pełnej odpowiedzialności na bank w sytuacji, gdy klient staje się ofiarami manipulacji prowadzonych za pośrednictwem mediów społecznościowych i mimo ostrzeżeń samodzielnie autoryzuje transakcje, idą zbyt daleko. Z kolei walka z oszustwami na platformach społecznościowych wymaga nie tylko działań banków, ale również większej odpowiedzialności platform cyfrowych. Dla skuteczności tych działań kluczowa może okazać się szersza współpracy na poziomie europejskim.