Jacek Jastrzębski – Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, wziął udział w posiedzeniu Okrągłego Stołu ds. Ryzyk Prawnych Rynku Finansowego, powołanego z inicjatywy Klubu Odpowiedzialnych Finansów przy Europejskim Kongresie Finansowym w odpowiedzi na rosnące ryzyko prawne dla stabilności sektora finansowego w Polsce.

W swoim wystąpieniu Jacek Jastrzębski ocenił, że źródłem stanu sporów na rynku finansowym jest brak spójnej strategii regulacyjnej państwa. Jego zdaniem problemy związane z kredytami frankowymi, sankcją kredytu darmowego (SKD) czy sporami wokół WIBOR-u są konsekwencją niedostatków polityki regulacyjnej i koordynacji działań instytucji publicznych. Dodał, że choć różne instytucje – bank centralny, nadzór finansowy, UOKiK czy Rzecznik Finansowy – mają odmienne kompetencje i mandaty, konieczne jest zapewnienie spójności ich działań. Strategia regulacyjna oraz ryzyko prawne są według niego dwiema stronami tego samego medalu: brak pierwszej prowadzi do narastania drugiego.

Drugim ważnym wątkiem jest brak zgody na uznanie obecnej sytuacji w zakresie stanu sporów prawnych na rynku finansowym za „nową normalność”. Według Przewodniczącego KNF stan ten wytworzył się dlatego, że kwestie o fundamentalnym znaczeniu dla całego sektora finansowego są rozstrzygane w indywidualnych postępowaniach sądowych. Tak było w sprawach frankowych, a podobny mechanizm obserwowany jest obecnie przy SKD. Sądy rozpatrują konkretne spory między stronami i z natury rzeczy nie są powołane do projektowania rozwiązań systemowych dla całego rynku. Prowadzi to do ryzyka powstawania rozwiązań systemowych jako ubocznego efektu tysięcy indywidualnych wyroków. Takie rozwiązania mogą okazać się niesatysfakcjonujące dla rynku i państwa, a po utrwaleniu się linii orzeczniczej bardzo trudno będzie je zmienić. Dlatego wnioskiem płynącym zarówno z doświadczeń frankowych, jak i z dyskusji wokół SKD, jest potrzeba sprawnego, skoordynowanego i systemowego reagowania.

Jacek Jastrzębski wskazuje również, że przeciwieństwem niepewności prawnej jest przewidywalność prawa. Za główny cel uczestników debaty uznaje budowanie takiego otoczenia regulacyjnego, które zapewni przedsiębiorcom i uczestnikom rynku maksymalną przewidywalność działania.

Przewodniczący KNF odniósł się także do relacji pomiędzy ochroną konsumenta a stabilnością systemu finansowego. W długim okresie cele te nie są sprzeczne, lecz wzajemnie się wzmacniają. Stabilny sektor finansowy służy klientom, a skuteczna ochrona klientów wzmacnia zaufanie do sektora finansowego. Jednocześnie, w konkretnych sporach i indywidualnych sprawach organy publiczne często muszą ważyć te wartości, a praktyka orzecznicza pokazuje, że argument stabilności systemowej nie zawsze jest uwzględniany. To kolejny argument za tym, aby sprawy o znaczeniu systemowym były rozwiązywane na poziomie systemowym, a nie wyłącznie przez sądy rozstrzygające ex post jednostkowe i sporne przypadki.